Quando necessitatem hypotheticam, in specie moralem distinguimus, ab absoluta, non hic de vi atque efficacia necessitatis agitur, vtrum nempe res alterutro casu magis vel minus sit necessaria, <pb xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" ed="firstPrint" n="17" xml:id="B01S0400Z06fp" />sed de principio necessitante quaestio est, <hi xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" rend="spaced">vnde</hi> nempe res sit necessaria. Equidem lubens concedo, hic nonnullos <ref xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" type="editorialNote" target="#en40008">Philosophiae</ref> <persName xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" key="wolff_christian"><ref type="editorialNote" target="#en40008">Wolfianae</ref></persName> <ref xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" type="editorialNote" target="#en40008">sectatores</ref> quodammodo a veri sensu deflectere, vt, quod per rationum semet hypothetice <ref xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" type="critApp" xml:id="app40009">determinantium</ref> catenam positum est, adhuc a necessitate completa remotum aliquantulum sibi persuadeant, quia absoluta caret necessitate. Ego vero in <ref xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" type="editorialNote" target="#en40011">hisce Illustri antagonistae</ref> assentior, decantatam omnium ore <pb xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" ed="AA" n="19" />distinctionem vim necessitatis atque certitudinem determinationis parum eleuare. Quemadmodum enim <hi xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" rend="spaced">vero</hi> nihil <hi xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" rend="spaced">verius</hi> & <hi xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" rend="spaced">certo</hi> nihil <hi xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" rend="spaced">certius</hi>, sic nec <hi xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" rend="spaced">determinato</hi> quicquam <hi xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" rend="spaced">determinatius</hi> concipi potest. Euentus mundani ita certo determinati sunt, vt praescientia diuina falli nescia pari certitudine & eorum futuritionem, & oppositi impossibilitatem nexu rationum conformiter perspiciat, ac si absoluto eorum conceptu oppositum excluderetur. Hic vero, non <hi xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" rend="spaced">quantopere</hi> sed <hi xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" rend="spaced">vnde</hi> necessaria sit contingentium futuritio, cardo est quaestionis. Actum creationis mundi in DEO non ambiguum, sed ita certo determinatum esse, vt oppositum DEO indignum, <abbr xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">h. e.</abbr> competere plane non possit, quis est qui dubitet? Nihilo tamen secius libera est actio, quia iis rationibus determinatur, quae motiua intelligentiae suae infinitae, quatenus voluntatem certo certius inclinant, includunt, non a <ref xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" type="critApp" xml:id="app40023">coeca quadam</ref> naturae efficacia proficiscuntur. Ita etiam in actionibus hominum liberis, quatenus spectantur vt determinatae, oppositum excluditur quidem, sed non excluditur rationibus extra subjecti appetitum & spontaneas inclinationes positis, quasi homo vel inuitus ineuitabili quadam necessitate ad patrandas actiones adigeretur; sed in ipsa volitionum appetituumque propensione, quatenus allectamentis repraesentationum lubenter obtemperat, nexu, certissimo illo quidem, at voluntario, actiones stabili lege determinantur. Quod actiones physicas & libertate morali gaudentes intercedit discrimen, non nexus atque certitudinis differentia absoluitur, quasi hae solae ancipiti futuritione laborantes rationumque colligatione exemtae vaga & ambigua oriundi ratione fruerentur; hoc enim pacto parum commendabiles forent entium intelligentium praerogatiuis. Verum modus quo certitudo earum rationibus suis determinatur omnem paginam facit ad libertatis notam tuendam; nempe non nisi per motiua intellectus voluntati applicata eliciuntur, cum contra ea in <w xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" lemma="brutis">bru<pb ed="firstPrint" n="18" xml:id="B01S0400Z37fp" />tis</w>, <abbr xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">s.</abbr> Physico-mechanicis actionibus omnia sollicitationibus & impulsibus externis conformiter, absque vlla arbitrii spontanea inclinatione, necessitentur. Potestatem quidem actionis patrandae ad vtramuis <pb xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" ed="oldAA" n="401" xml:id="B01S0401" />partem indifferenter se habere, sola autem <pb xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" ed="AA" n="20" />beneplaciti ad allectamenta repraesentationibus oblata inclinatione determinari in confesso est. Quo huic legi certius alligata est hominis natura, eo libertate magis gaudet, neque vago nisu quaquauersum in objecta ferri est libertate vti. Non aliam <ref xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" type="critApp" xml:id="app40104"> <hi rend="spaced">ais</hi> </ref> ob rationem agit, quam quia ita potissimum <hi xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" rend="spaced">lubuit</hi>. Jam teneo te tua ipsius confessione constrictum. Quid enim est lubitus nisi voluntatis pro allectamento objecti ad hanc potius quam oppositam partem facta inclinatio; Ergo tuum <hi xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" rend="spaced">libet</hi> <abbr xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">s.</abbr> volupe est actionem per internas rationes determinatam innuit. Lubitus enim ex tua sententia actionem determinat; est vero non nisi voluntatis in objecto, pro ratione allectamenti; quo voluntatem inuitat, acquiescentia. Ergo est determinatio respectiua, in qua si voluntas aequaliter ponitur allectari, alterum magis volupe esse, idem est, ac aequaliter simulque inaequaliter placere, quod implicat repugnantiam. Accidere autem potest casus, vbi, quae ad alterutram partem inclinent voluntatem rationes, conscientiam plane fugiant, nihilo minus tamen alterutrum deligatur; Verum tum res a superiori mentis facultate ad inferiorem rediit, & <ref xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" type="critApp" xml:id="app40116">per</ref> repraesentationis obscurae alterutram partem versus suprapondium, (cujus in sequentibus vberiorem injiciemus <ref xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" type="editorialNote" target="#en40117">commemorationem</ref>) aliquorsum mens dirigitur.